Trầu bà Xanadu
Thaumatophyllum xanadu
Trầu bà Xanadu mọc thành bụi gọn, lá xanh bóng xẻ thùy sâu; mọi bộ phận đều có thể gây kích ứng và độc nếu ăn phải.
Chăm sóc và vị trí
Cần ánh sáng gián tiếp vừa đến sáng, giá thể tơi xốp thoát nước và giữ hơi ẩm, nhiệt độ khoảng 18–30 °C, không để xuống dưới 13 °C; thay chậu 1–2 năm một lần.
Kích thước trưởng thành tham khảo
Chiều cao tối đa (cm): 120 cm · Tán tối đa (cm): 120 cm
Điều cần lưu ý
Mọi bộ phận của cây chứa tinh thể canxi oxalat, nhai hoặc nuốt có thể gây sưng môi, miệng, đau và chảy dãi; nhựa cây có thể kích ứng da. Giữ xa trẻ nhỏ, chó mèo; đeo găng khi cắt tỉa hoặc thay chậu và rửa tay sau đó.
Hướng dẫn trồng và chăm sóc
Trồng và chọn chậu
Trồng chậu có lỗ thoát nước với giá thể tơi xốp, giàu mùn, ví dụ trộn trấu, than hoạt tính hoặc xơ dừa với đất; tránh nén chặt. Chậu rộng hơn bầu rễ một chút, thay chậu 1–2 năm một lần khi rễ chen đầy. Ngoài ban công chỉ đặt nơi có mái che, râm mát, tránh nắng chiều và mưa tạt.
Ánh sáng
Trong nhà cần ánh sáng gián tiếp từ vừa đến sáng, gần cửa sổ nhưng không để nắng gắt chiếu thẳng vì dễ cháy và phai màu lá. Chỗ quá tối cây vươn dài, khoảng cách giữa các lá tăng lên vài cm. Không nguồn nào nêu mức lux tối thiểu, và phòng không cửa sổ cần đèn trồng cây bật nhiều giờ mỗi ngày.
Tưới nước
Giữ giá thể hơi ẩm nhưng không úng: sờ lớp đất 2–5 cm trên cùng, khô thì tưới đẫm rồi đổ nước thừa ở đĩa lót. Tưới quá nhiều làm lá vàng và thối rễ; thiếu nước lá héo rũ. Không khí khô dễ sinh nhện đỏ, có thể phun sương hoặc đặt cạnh các cây khác.
Bón phân
Mùa ấm bón phân cân bằng N-P-K pha loãng hoặc phân tan chậm khoảng hai tuần một lần, hoặc phân hữu cơ viên rải mỏng. Không bón quá liều vì dễ cháy lá, và giảm bớt khi cây ngừng lớn lúc trời mát.
Cắt tỉa
Cắt sát gốc các lá già hoặc lá vàng, vì lá già úa là chuyện tự nhiên. Dùng khăn ẩm lau bụi và kiểm tra hai mặt lá định kỳ để phát hiện sâu hại sớm. Luôn đeo găng khi cắt vì nhựa kích ứng da.
Nhân giống
Giâm thân: cắt đoạn thân, chỉ để vài lá gần ngọn rồi cắm vào giá thể ẩm, rễ ra sau vài tuần. Cũng có thể tách bụi khi thay chậu, giữ lại nhiều rễ nhất có thể.
Sâu bệnh và vấn đề thường gặp
Hay gặp nhện đỏ khi không khí khô, rệp và rệp sáp; sách của NC State còn kể rệp vảy, bọ trĩ và đốm lá do nấm. Lá vàng ở ngọn thường do tưới quá nhiều, lá cháy khô và phai màu do nắng gắt. Úng nước dễ dẫn đến thối rễ, nên bỏ nước thừa khỏi đĩa lót.
Để cây nhiều lá, xanh tốt
Để tán lá đầy và xanh bóng: ánh sáng gián tiếp sáng, tưới đều, bón phân định kỳ, lau lá và thay chậu khi rễ chật. Trong nhà cây hiếm khi ra hoa, nên giá trị chính là tán lá xẻ thùy mọc thành bụi gọn.