Thanh long
Selenicereus undatus
Xương rồng leo bằng rễ khí, nở hoa trắng lớn về đêm và cho quả đỏ ruột trắng; chịu hạn nhưng thân có gai.
Chăm sóc và vị trí
Chịu nắng đầy đủ đến bóng bán phần, đất thoát nước, chịu cả đất nghèo, pH ưa 5,3–6,7 (PFAF). Chịu hạn, thích hợp nhiệt độ ngày 18–28 °C và chịu 12–34 °C (USDA 10–12); PFAF ghi lượng mưa 300–3.500 mm. Là xương rồng leo bằng rễ khí, thân dài tới 7 m nên cần cột trụ hoặc giàn.
Kích thước trưởng thành tham khảo
Chiều cao tối đa (cm): 400 cm · Tán tối đa (cm): 200 cm
Điều cần lưu ý
PFAF cảnh báo cây có gai hoặc cạnh sắc, cần cực kỳ cẩn thận khi xử lý (Wikipedia: gai dài 1–4 mm trên cành trưởng thành). Chưa có xếp hạng độc tính chính thức cho trẻ nhỏ, chó, mèo nên không khẳng định an toàn. Thân leo dài và nặng nên cột trụ phải thật chắc, và không đặt gần lối đi hẹp, cổng, chỗ trẻ chơi.
Hướng dẫn trồng và chăm sóc
Trồng và chọn chậu
Chọn chỗ nắng hoặc bóng bán phần với đất thoát nước tốt (có thể trồng chậu lớn có lỗ thoát). Dựng cột hoặc giàn thật chắc trước, vì thân dài tới 7 m (PFAF) và Wikipedia ghi thân có thể leo cao 10 m trở lên. Chừa chỗ cho thân rủ xuống quanh đỉnh cột và tránh để gai chạm lối đi.
Ánh sáng
PFAF: mọc được ở bóng bán phần hoặc nắng đầy đủ. Ở nơi nắng rất gắt, che bớt nắng trưa cho cây non (suy luận, nguồn không nêu); cây cần ánh sáng để ra hoa.
Tưới nước
PFAF: ưa đất khô hoặc ẩm và chịu hạn, lượng mưa phù hợp 300–3.500 mm mỗi năm. Tưới thưa, chỉ khi đất khô sâu, và bảo đảm nước thoát hết; úng là rủi ro chính với xương rồng (suy luận).
Bón phân
Các nguồn không đưa lịch bón phân. PFAF ghi cây chịu đất nghèo dinh dưỡng, nên bón lót phân hữu cơ hoai khi trồng và chỉ bón nhẹ theo nhãn khi cây ra nụ (kinh nghiệm chung, nguồn không nêu).
Cắt tỉa
Các nguồn không nêu cách tỉa. Cắt bớt thân già, thân mọc lòa xòa và thân rủ chạm đất để cây thoáng và dễ hái; đeo găng dày và kính khi cắt vì gai (PFAF). Thân cắt có thể dùng làm cành giâm.
Nhân giống
PFAF: nhân bằng hạt hoặc giâm thân; thân giâm thường được để khô một đến hai tuần trước khi trồng. Cây tự thụ phấn được nhưng thụ phấn chéo giúp đậu quả tốt hơn; hoa nở về đêm nhờ dơi và bướm đêm thụ phấn, và PFAF khuyên thụ phấn tay để có năng suất tốt.
Sâu bệnh và vấn đề thường gặp
Các nguồn tôi đọc không nêu sâu bệnh chính. Với xương rồng, úng nước và thối thân là rủi ro thường gặp: nếu thân mềm nhũn, cắt bỏ phần hỏng và giữ đất khô hơn (suy luận). Gai là rủi ro an toàn chính khi chăm cây.
Để cây sai quả
Để có quả: nắng đủ, cột trụ chắc, tưới thưa và thụ phấn tay vào đêm hoa nở. PFAF: cây thường cho quả sau 1–3 năm trồng, thu hoạch khoảng 30–50 ngày sau khi hoa nở, với 4–6 đợt quả mỗi năm. Quả dài 7–12 cm; Wikipedia ghi hoa thơm nở về đêm dài 25–30 cm.