Tiêu huyền

Hướng dẫn trồng và chăm sóc

1. Trồng và chọn chậu

   Chọn chỗ rộng, nắng đầy đủ. Hướng dẫn trồng cây đường phố ở Milton Keynes (Anh) yêu cầu cây trồng kiểu đại lộ cách nhà ít nhất 9 m và cách mép bó vỉa ít nhất 3 m, hố trồng tối thiểu 1,2 × 1,2 × 0,9 m, và có tấm chắn rễ khi cây cách đường ống ngầm hoặc bó vỉa dưới 1,2 m. RHS khuyên tránh trồng gần nhà vì rễ khỏe; khoảng cách với đường dây điện trên cao nguồn không nêu nên cần khảo sát tại chỗ. Trồng trên vỉa hè hoặc đất công cần được chủ đất hoặc cơ quan quản lý cho phép.

2. Ánh sáng

   Cần nắng đầy đủ, tức từ 6 giờ nắng trực tiếp trở lên mỗi ngày; chịu được bóng nhẹ. Cây thuộc vùng ôn đới: Đại học Florida ghi cây phát triển tốt nhất ở vùng USDA 5–8 và khó thịnh vượng ở miền trung Florida (vùng 9). Chưa có nguồn nào xác nhận cây trồng tốt trong khí hậu nóng ẩm quanh năm của Việt Nam, nên hãy coi đây là cây ôn đới và thử thận trọng.

3. Tưới nước

   Cây chịu được ngập thoáng qua và không khí khô, nhưng nên có đất ẩm, giàu mùn mà vẫn thoát nước. Vào đợt nóng và khô, Đại học Florida khuyên phủ gốc và tưới bổ sung; các nguồn không nêu lượng nước cụ thể nên hãy tưới theo độ ẩm đất thực tế, nhất là với cây mới trồng.

4. Bón phân

   Các nguồn không đưa lịch bón phân. RHS nói cây dễ trồng trên đất ẩm, màu mỡ, giàu mùn, nên bón lót phân hữu cơ hoai khi trồng là đủ khởi đầu. Đại học Florida lưu ý bón thừa phân làm chồi non dễ bị bệnh phấn trắng, vì vậy đừng bón nhiều.

5. Cắt tỉa

   Cây chịu được tỉa nặng; ở châu Âu người ta thường cắt cụt ngọn (pollard) để cành thành những cụm cụt hình chùy. Đại học Florida khuyên tỉa giữa mùa đông khi nấm ít hoạt động, vì vết cắt mùa hè dễ nhiễm bệnh nhất; nơi không có mùa đông rõ rệt, nên tránh mùa mưa ẩm (đây là suy luận, nguồn không nêu). Khử trùng dụng cụ giữa các cây bằng nước gần sôi, xà phòng hoặc dung dịch thuốc tẩy, và giao cây cao cho đơn vị cây xanh.

6. Nhân giống

   Là cây lai nên thường nhân vô tính. RHS hướng dẫn giâm cành gỗ vào mùa đông hoặc tách chồi rễ (sucker) vào mùa thu hoặc cuối đông. Cây giống nên mua ở vườn ươm uy tín thay vì tự nhân, vì mỗi dòng có độ nhạy khác nhau với bệnh thán thư.

7. Sâu bệnh và vấn đề thường gặp

   Lá, vỏ, cành nhỏ và quả cầu (đường kính khoảng 2,5–4 cm, có thể còn trên cây đến mùa đông) rụng nhiều nên tốn công dọn; lông cứng trên lá non và hạt bay ra kích ứng đường thở. Rễ khỏe nâng vỉa hè thành chỗ gồ ghề và có thể chui vào ống cống. Bệnh loét thân (Ceratocystis platani) lây qua vết thương và dụng cụ cắt, không có cách chữa nên cây nhiễm phải chặt và đốt; thán thư, rệp lưới (lace bug), phấn trắng và cháy lá do vi khuẩn khi nóng khô cũng được ghi nhận. Các nguồn không nói gì về cành gãy khi bão, nên cây lớn ở nơi nhiều bão cần được chuyên gia cây xanh kiểm tra.

8. Để cây nhiều lá, xanh tốt

   Để có tán đẹp và vỏ loang lổ rõ nét: trồng nơi nắng đầy đủ, đất sâu cho rễ phát triển, phủ gốc và tưới bổ sung khi nóng hạn, tránh làm trầy thân bằng máy cắt cỏ. Cắt tỉa đúng mùa bằng dụng cụ sạch để cây khỏe. Vỏ bong mảng xanh ô liu và kem là nét đẹp nhất của cây.