Thủy sam

Hướng dẫn trồng và chăm sóc

1. Trồng và chọn chậu

   Trồng nơi nắng đầy đủ, đất sâu, ẩm, hơi chua đến trung tính (pH khoảng 5,5–7,0), tránh đất kiềm. Cây sẽ cao hàng chục mét và gốc phình, có rãnh khi già, nên cần cách công trình và cây khác ít nhất 6–9 m (20–30 ft); nguồn cho biết chưa có bằng chứng rễ phá móng nhà nhưng không nói về ống ngầm hay dây điện trên cao, nên khoảng cách đó cần khảo sát tại chỗ. Cây từng được trồng trong hố đất hẹp ở vỉa hè nhưng vẫn cần chỗ rộng. Trồng trên đất công phải được chủ đất hoặc cơ quan quản lý cây xanh cho phép.

2. Ánh sáng

   Cần nắng đầy đủ, ít nhất 6 giờ mỗi ngày, và chịu được bóng bán phần; không trồng dưới tán cây lớn hơn. Ở vùng nóng, một số nguồn khuyên che nắng gắt buổi chiều để tránh cháy lá, và cây lớn nhanh nhất ở khoảng 16–21 °C.

3. Tưới nước

   Giữ đất ẩm đều, nhất là khi cây còn non và trong mùa khô; cây chịu được đất ẩm ướt và ngập thỉnh thoảng nhưng úng kéo dài gây thối rễ. Cây dễ bị hại khi thiếu nước trước lúc bén rễ, và nhện đỏ tấn công khi đất rất khô. Ở vùng có mùa mưa dài, chọn chỗ không đọng nước hàng tuần.

4. Bón phân

   Thường không cần bón phân nếu đất không quá nghèo; phủ gốc bằng lớp mùn hoặc phân hữu cơ hoai mục là đủ, và tránh bón nhiều phân hữu cơ giàu dinh dưỡng một lúc. Nếu đất kiềm, một nguồn gợi ý dùng lưu huỳnh nông nghiệp để hạ pH.

5. Cắt tỉa

   Cần tỉa rất ít: dáng chóp tự hình thành, không tỉa cây con; chỉ bỏ cành chết hoặc gãy. Với cây ven đường, nên cắt sớm các cành thấp để có thân thẳng, trống tới độ cao cần thiết cho xe và người đi qua. Cây cao nên thuê thợ cắt tỉa chuyên nghiệp.

6. Nhân giống

   Cách dễ nhất là mua cây giống ở vườn ươm. Hạt nảy mầm kém (khoảng 5%) và phải mất nhiều năm mới đủ lớn để chuyển; giâm cành lấy từ cây 2–3 tuổi vào cuối xuân hoặc đầu hè cho kết quả chắc hơn.

7. Sâu bệnh và vấn đề thường gặp

   Ở đô thị: cây rất cao, gốc phình rộng nên cần chỗ lớn; lá rụng vào mùa lạnh và để lại lớp lá mịn cần dọn; nguồn không nói về chịu gió bão nhiệt đới hay gió ven biển, và Wikipedia cho biết muối rải đường mùa đông gây hại nặng (chưa có nguồn về muối biển). Sâu bệnh ít: nhện đỏ khi khô, nấm rễ mật ong. Ở vùng nóng ẩm quanh năm chưa có nguồn xác nhận cây sống tốt; các nguồn chỉ mô tả cây mọc nơi ôn đới, nơi mùa lạnh cho cây ngủ đông, và chồi sớm có thể bị hại bởi sương giá.

8. Để cây nhiều lá, xanh tốt

   Để tán lá đẹp: cho đủ nắng, đất sâu ẩm đều và chỗ rộng; lá xanh non vào xuân, xanh đậm vào hè rồi chuyển đồng hoặc đỏ nâu trước khi rụng. Các nguồn không nói cây có đổi màu rõ ở vùng nóng ẩm hay không.