Sau sau (phong hương)
Liquidambar formosana
Cây gỗ rụng lá có lá xẻ ba thùy và quả gai tròn, trồng làm cây bóng mát; ở Việt Nam quen gọi là sau sau hay phong hương.
Chăm sóc và vị trí
Cần nắng đầy đủ (từ 6 giờ nắng trực tiếp), đất sâu, ẩm, thoát nước, không kiềm; rễ mạnh nên trồng cách công trình và mặt lát ít nhất 4 m; không chịu gió mạnh. Các nguồn không nói rõ cây chịu nóng ẩm vùng đồng bằng đến đâu.
Kích thước trưởng thành tham khảo
Chiều cao tối đa (cm): 1500 cm · Tán tối đa (cm): 850 cm
Điều cần lưu ý
Các nguồn đã xem không nêu độc tính, nên không khẳng định cây an toàn hay độc. Rủi ro chính ở đô thị: quả gai tròn và cành nhỏ rụng nhiều vào mùa thu đông trên đường, sân; rễ khỏe có thể nâng vỉa hè; cây không chịu gió mạnh. Lá non được dùng làm món ăn theo kinh nghiệm địa phương, nhưng không nên tự ăn hay dùng làm thuốc.
Hướng dẫn trồng và chăm sóc
Trồng và chọn chậu
Trồng nơi nắng đầy đủ, đất sâu, ẩm nhưng thoát nước và không kiềm (đất kiềm làm lá vàng do thiếu sắt). Rễ khỏe có thể nâng vỉa hè nên cần cách nhà và mặt lát ít nhất 4 m; với đường phố, một nguồn chỉ khuyên dải đất trồng rộng trên 1,8 m (6 ft) và không có vỉa hè sát gốc. Khoảng cách đến ống ngầm và dây điện trên cao cần khảo sát tại chỗ vì các nguồn không nêu. Trồng trên đất công phải được chủ đất hoặc cơ quan quản lý cây xanh cho phép.
Ánh sáng
Cần nắng đầy đủ, từ 6 giờ nắng trực tiếp mỗi ngày; NC State xếp là không chịu bóng. Một số nguồn cho biết cây chịu bóng nhẹ nhưng lá kém màu, và nơi nhiều nắng cho màu lá đẹp nhất.
Tưới nước
Giữ đất ẩm đến thỉnh thoảng ướt nhưng thoát nước tốt: tưới đều, nhiều hơn vào mùa nóng và ít hơn vào mùa lạnh. NC State xếp cây là chịu hạn và cây chịu được khô ngắn ngày, nhưng đất úng lâu gây thối rễ. Mùa mưa lớn cần chỗ thoát nước, không trồng ở hố trũng đọng nước.
Bón phân
Cây ưa đất sâu, giàu dinh dưỡng, nên bổ sung phân hữu cơ hoai mục quanh tán vào đầu mùa sinh trưởng. Nếu lá vàng nhưng gân vẫn xanh (thiếu sắt, hay gặp trên đất kiềm), có thể bổ sung sắt chelate. Các nguồn không nêu liều lượng nên làm theo hướng dẫn trên nhãn sản phẩm.
Cắt tỉa
Cắt tỉa không bắt buộc, chủ yếu để giữ một thân chính vững, bỏ cành chết hoặc hỏng và tỉa bớt chỗ rậm cho thoáng. Nên làm khi cây đã rụng lá hoặc cuối mùa lạnh. Cành nhỏ của cây khó gãy nhưng vẫn rụng nhiều, cần dọn thường xuyên.
Nhân giống
Nhân bằng hạt thu vào mùa thu, tốt nhất ủ lạnh (xử lý lạnh) trước khi gieo, hoặc bằng giâm cành bán gỗ hay chiết cành vào mùa ấm. Cây con sẽ thành cây rất lớn nên cần chọn chỗ trồng cố định đủ rộng ngay từ đầu.
Sâu bệnh và vấn đề thường gặp
Ở đô thị: quả gai và cành nhỏ rụng vào thu đông làm bẩn, trơn mặt lát; rễ có thể nâng vỉa hè; TreeEbb xếp cây không chịu gió nên dễ hại ở nơi bão mạnh hay ven biển (nguồn không nói về chịu mặn). Sâu bệnh gồm rệp, nhện đỏ, sâu đục thân, đốm lá, loét thân. Các nguồn không nêu phấn hoa dị ứng hay mùi nồng; nhựa thơm của cây dùng trong y học dân gian. Vùng đồng bằng nóng ẩm chưa có nguồn xác nhận cây sống tốt; cây được ghi nhận mọc hoang và đổi màu lá rõ ở nơi có mùa lạnh như Cao Bằng.
Để cây nhiều lá, xanh tốt
Muốn lá đổi màu đẹp: cho cây đủ nắng, đất ẩm giàu dinh dưỡng và không kiềm, tránh úng. Lá non màu tím đỏ, chuyển xanh đậm vào mùa hè rồi vàng đến đỏ thẫm trước khi rụng; vùng nóng ẩm thì chưa có nguồn nói màu lá có đậm hay không.