Thường xuân
Hedera helix
Thường xuân là dây leo lá chia thùy, hợp phòng mát hoặc văn phòng có máy lạnh, chịu nóng kém; cây có độc nếu ăn và nhựa có thể gây kích ứng da.
Chăm sóc và vị trí
Hợp nhất với khoảng 15–25 °C nên chịu nóng kém; ánh sáng gián tiếp sáng hoặc bóng bán phần, tưới khi đất khô sâu 2–3 cm, giá thể tơi thoát nước; nhân bằng giâm cành.
Kích thước trưởng thành tham khảo
Chiều cao tối đa (cm): 100 cm · Tán tối đa (cm): 60 cm
Điều cần lưu ý
Cả cây có độc, lá nhiều hơn quả: ASPCA ghi độc với chó, mèo và ngựa (saponin, gây nôn, đau bụng, chảy dãi, tiêu chảy), NC State ghi độc với người. Nhựa có thể gây viêm da tiếp xúc ở người nhạy cảm. Để cây ngoài tầm với của trẻ và thú cưng, đeo găng khi cắt tỉa, rửa tay sau đó.
Hướng dẫn trồng và chăm sóc
Trồng và chọn chậu
Trồng chậu hoặc giỏ treo có lỗ thoát nước, giá thể tơi như xơ dừa hoặc mùn cưa trộn đất, đá perlite hoặc than nghiền và một ít phân chuồng ủ hoai; tránh đất vườn vì dễ nén chặt. Chỉ trồng trong nhà hoặc chậu có kiểm soát: ở nhiều nơi thường xuân bị xem là loài xâm lấn, leo bóp nghẹt cây và hỏng tường.
Ánh sáng
Chịu được bóng bán phần đến bóng khá sâu, nhưng thiếu sáng làm lá nhạt và yếu; tốt nhất ở nơi sáng gián tiếp gần cửa sổ, tránh nắng gắt buổi trưa. Không nguồn nào nêu mức lux tối thiểu, và phòng không cửa sổ cần đèn trồng cây chiếu nhiều giờ mỗi ngày.
Tưới nước
Chỉ tưới khi đất khô sâu 2–3 cm, tưới đẫm cho nước thoát hết ra đáy chậu rồi mới đặt lại; tránh tưới buổi tối. Phun sương lên lá 2–3 lần mỗi tuần giúp hạn chế nhện đỏ khi trời khô nóng. Đất chưa khô thì chưa tưới.
Bón phân
Bón phân N-P-K 20-20-20 pha loãng hoặc phân hữu cơ tan chậm mỗi tháng vào mùa xuân và hè; giảm hoặc ngừng bón khi trời lạnh.
Cắt tỉa
Cây mọc nhanh nên cần tỉa thường xuyên để giữ dáng và không đổ rối; cắt cành dài, cành khô hoặc vàng để cây ra nhánh mới. Đeo găng vì nhựa kích ứng da, và gom hết cành cắt bỏ khỏi chỗ chó mèo hay chơi.
Nhân giống
Giâm cành dễ nhất: cắt đoạn thân khỏe, cắm vào nước sạch, rễ mọc sau khoảng 2 tuần, thay nước mỗi tuần rồi chuyển sang chậu khi rễ đủ dài. NC State còn liệt kê tách bụi, giâm rễ và gieo hạt.
Sâu bệnh và vấn đề thường gặp
Chịu nóng kém: khoảng nhiệt hợp nhất là 15–25 °C, nên cây hợp phòng mát miền Bắc mùa lạnh, nhà vùng cao hay văn phòng bật máy lạnh, còn ban công nóng ở đồng bằng vào mùa hè thì cây dễ yếu. Không khí nóng khô sinh nhện đỏ; ngoài ra có rệp sáp, rệp, rệp vảy, đốm lá, thối thân và phấn trắng. Chuyển cây vào nơi mát, thoáng khi trời nóng.
Để cây nhiều lá, xanh tốt
Để tán dây xanh dày: chỗ mát và sáng gián tiếp, tưới theo độ khô của đất, giữ độ ẩm không khí khá, bón nhẹ mùa ấm và tỉa đều. Treo chậu cao để dây buông rủ đẹp mà vẫn ngoài tầm với của trẻ nhỏ.