
Lim xanh
Erythrophleum fordii

Gỗ rất cứng, mọc chậm, tán rộng xanh quanh năm; cả chi chứa ancaloit độc nên không được nhai hay nếm hạt, vỏ, lá.
Chăm sóc và vị trí
Cây gỗ lớn mọc chậm, cây non chịu bóng bán phần còn cây lớn cần nắng; hợp đất sâu, ẩm, thoát nước, khí hậu nóng ẩm nhiều mưa. Cần chỗ rộng cho tán và bộ rễ sâu; hạt và vỏ có độc nên không để trẻ nhỏ hay thú cưng gặm nhai.
Kích thước trưởng thành tham khảo
Chiều cao tối đa (cm): 2000 cm · Tán tối đa (cm): 800 cm
Điều cần lưu ý
Cả chi Erythrophleum chứa ancaloit độc ở mọi bộ phận, và hạt cùng vỏ thân của lim xanh chứa hợp chất cassaine; chưa có nguồn nào cho số liệu riêng cho loài này nên đừng nếm hay nhai lá, vỏ, hạt, quả và tránh hít bụi gỗ. Giữ trẻ nhỏ và thú cưng tránh xa quả và hạt rụng, đeo găng khi xử lý, rửa tay sau đó. Loài đang bị đe dọa nên không khai thác hay chặt cây ngoài tự nhiên.
Nguồn cần đối chiếu
Kew Plants of the World Online · Erythrophleum fordiiUseful Tropical Plants · Erythrophleum fordiiGỗ lim xanh: nhận biết, đặc điểm và ứng dụngCây lim xanh giống · Kỹ thuật trồngCây lim xanh · Đặc điểm sinh trưởng và nhân giốngMolecules · Cassaine diterpenoid amide from stem bark of Erythrophleum fordiiHướng dẫn trồng và chăm sóc
Trồng và chọn chậu
Mua cây giống từ vườn ươm hợp pháp, không lấy cây từ rừng vì lim xanh đã được ghi là loài nguy cấp trên thế giới và trong Sách đỏ Việt Nam. Trồng đầu hoặc cuối mùa mưa, hố khoảng 40×40×40 cm hoặc 50×50×50 cm, cây con cao 25-30 cm sau 7-12 tháng ở vườn ươm, trộn phân hữu cơ hoai vào đất. Cây cao 25-30 m, tán rộng, rễ sâu nên khoảng cách an toàn tới nhà, đường ống, vỉa hè và dây điện cần khảo sát tại chỗ vì các nguồn chỉ nêu mật độ trồng rừng. Chọn chỗ không có trẻ nhỏ nhặt quả, hạt. Trồng trên đất công phải được chủ đất hoặc cơ quan quản lý đồng ý.
Ánh sáng
Cây non 4-5 tháng chịu bóng và lớn bình thường dưới 25-75% độ che, tốt nhất khoảng 50%; trồng non ngoài nắng gắt toàn phần hoặc bóng kín đều chậm lớn. Từ khoảng 5 tuổi cây sinh trưởng bình thường dưới ánh sáng tự nhiên, cây lớn cần nắng.
Tưới nước
Cây mới trồng tưới 1-2 lần mỗi ngày vào sáng sớm hoặc chiều mát; cây lớn tưới định kỳ, nhất là mùa khô, và phải thoát nước tốt trong mùa mưa. Vùng sống tự nhiên mưa khoảng 1.500-3.000 mm mỗi năm, độ ẩm trung bình 80-86%.
Bón phân
Bón lót phân hữu cơ hoai hoặc NPK trước khi trồng; cây lớn bón 2-3 lần mỗi năm vào đầu, giữa và cuối mùa mưa bằng NPK hoặc phân hữu cơ. Rễ có nốt sần cố định đạm nên cây cải thiện được đất; đất mỏng, thoái hóa chỉ nuôi được cây yếu.
Cắt tỉa
Chỉ cần tỉa cành chết, cành bệnh và chồi vượt để tạo tán; thường xuyên làm sạch cỏ quanh gốc và xới nhẹ đất. Gỗ rất cứng nên cắt cành lớn cần cưa chắc, nhờ đơn vị có chuyên môn khi gần nhà hoặc lưới điện; đeo găng, khẩu trang vì lá, vỏ và bụi gỗ có thể gây hại.
Nhân giống
Nhân bằng hạt. Hái quả khi chuyển nâu sẫm vào tháng 12-1, phơi khô rồi tách hạt; ngâm hạt trong nước 60-80 °C khoảng 10-12 giờ, rửa sạch lớp nhớt rồi ngâm nước lạnh 14-16 giờ trước khi gieo. Hạt khô giữ được 1-2 năm, cây con đủ tiêu chuẩn sau 7-12 tháng. Đeo găng khi xử lý hạt vì hạt có độc.
Sâu bệnh và vấn đề thường gặp
Cây mọc chậm: khoảng 0,8 m chiều cao mỗi năm, cây trồng 25 năm cao 17-21 m nên vài năm đầu trông nhỏ. Rễ sâu và tán rộng khi lớn nên không trồng sát móng nhà, cống hay đường dây; các nguồn không nêu khả năng chịu gió bão hay độ giòn cành. Quả đậu và hạt dẹt rụng xuống, độc, nên quét dọn và không để trẻ nhặt. Sâu hại thường gặp là sâu ăn lá, sâu đục thân và nấm. Đừng nhầm với lim xẹt (Peltophorum pterocarpum) khi mua giống. Chưa có nguồn nào nói phấn hoa hay mùi gây dị ứng, nhưng gỗ có mùi hăng nhiều người khó chịu.
Để cây nhiều lá, xanh tốt
Để cây có tán xanh sâu và khỏe: đất sâu, ẩm, thoát nước; che bóng nhẹ khi còn nhỏ rồi cho nắng đầy đủ; tưới đều năm đầu, bón phân 2-3 lần mỗi năm mùa mưa và kiên nhẫn chờ vì cây lớn chậm. Lá kép lông chim hai lần, xanh bóng, tán dày quanh năm.