
Vông nem
Erythrina variegata

Hoa đỏ thắm nở trên cành trơ lá, lá ba chét dùng gói nem, thân cành có gai và xốp.
Chăm sóc và vị trí
Cần nắng đầy đủ, đất ẩm thoát nước tốt (chịu cả đất úng và hơi mặn), pH khoảng 5–7; chỉ hợp vùng không có sương giá. Cây rụng lá trong vài tháng mỗi năm, thân cành có gai, gỗ nhẹ xốp và hạt sống có độc; nhân giống dễ bằng cành giâm hoặc hạt.
Kích thước trưởng thành tham khảo
Chiều cao tối đa (cm): 1200 cm · Tán tối đa (cm): 900 cm
Điều cần lưu ý
Hạt sống có độc (Wikipedia), lá và thân chứa alkaloid erythrine gây độc (Wikipedia tiếng Việt), lá và hạt chứa alkaloid liều thấp có tác dụng gây ngủ (Useful Tropical Plants); không ăn hạt, và để trẻ em, thú cưng tránh xa quả và hạt. Thân và cành có gai, gỗ nhẹ xốp nên cần đeo găng khi cắt tỉa. Chưa có xếp hạng độc tính riêng cho mèo, chó nên không khẳng định an toàn.
Nguồn cần đối chiếu
Kew Plants of the World Online · Erythrina variegataUseful Tropical Plants · Erythrina variegataNParks Flora & Fauna Web · Erythrina variegataWikipedia · Erythrina variegataKaren's Garden Tips · Plant profile: Tiger clawWikipedia tiếng Việt · Vông nemWikipedia · Quadrastichus erythrinaeHướng dẫn trồng và chăm sóc
Trồng và chọn chậu
Chọn chỗ nắng đầy đủ, đất trung bình, ẩm nhưng thoát nước (cây chịu cả đất úng và hơi mặn). Cây cao 10–20 m, lớn nhanh (15–20 m sau 8–10 năm nếu không tỉa), thân cành có gai và gỗ xốp, nên trồng xa lối đi bộ, cửa sổ và dây điện; các nguồn không nêu khoảng cách an toàn tới nhà, đường ống hay vỉa hè và không mô tả bộ rễ, nên cần khảo sát hiện trường. Trồng trên đất công cần được chủ đất hoặc cơ quan quản lý cây xanh cho phép. Cây không chịu sương giá (USDA 9–10), hợp đồng bằng và ven biển nóng.
Ánh sáng
Cần nắng đầy đủ (NParks, Karen's Garden Tips). Cây ra hoa thành chùm đỏ thắm ở đầu cành nhưng rụng lá trong vài tháng mỗi năm; Useful Tropical Plants khuyên không dùng làm cây che bóng ở Java vì lý do này, nên đừng mong có bóng râm quanh năm. Cây thích hợp nơi nhiệt độ thấp nhất trung bình khoảng 20 °C và cao nhất khoảng 32 °C.
Tưới nước
Nhu cầu nước trung bình (NParks) và chịu được cả đất úng (Karen's Garden Tips). Cây sống ở vùng mưa khoảng 800–1.500 mm mỗi năm (Useful Tropical Plants), nên tưới đều cho cây mới trồng đến khi bén rễ, sau đó cây lớn chủ yếu dựa vào mưa.
Bón phân
Các nguồn không nêu lịch bón phân. Useful Tropical Plants ghi cây ưa đất khá màu mỡ, thoát nước, pH 5–7 và còn được dùng làm phân xanh cải tạo đất. Thường chỉ cần trộn phân hữu cơ hoai vào hố trồng, rồi bón nhẹ nếu cây chậm lớn.
Cắt tỉa
Karen's Garden Tips khuyên tỉa để cải thiện cấu trúc cây; các nguồn không nêu lịch cụ thể. Nên tạo tán từ khi cây còn nhỏ, cắt cành chết và cành thấp có gai, đeo găng dày và kính bảo hộ, và giao thợ chuyên nghiệp xử lý cành lớn hoặc gần dây điện.
Nhân giống
Dễ nhân bằng cành giâm: Useful Tropical Plants ghi cành lớn dài 2–3 m, đường kính 5–8 cm ra rễ tốt; cũng nhân bằng hạt (NParks, Karen's Garden Tips). Đeo găng và không để trẻ em nhặt hạt vì hạt sống có độc.
Sâu bệnh và vấn đề thường gặp
Gỗ nhẹ, mềm và xốp, thân có gai (Useful Tropical Plants, Karen's Garden Tips) nhưng các nguồn không đánh giá độ chịu gió bão của cành, nên với cây gần nhà hay dây điện cần thợ cây xanh kiểm tra trước mùa bão. Cây rụng lá theo mùa và rụng hoa, quả gây rác dưới tán. Ong Quadrastichus erythrinae tạo u làm biến dạng lá, chồi và cụm hoa (Wikipedia ghi nhận ở Singapore, Thái Lan, Philippines, Hồng Kông, Trung Quốc; không nêu Việt Nam), và sâu bướm đục quả Othreis fullonia cũng được nhắc tới.
Để cây ra nhiều hoa
Muốn nhiều hoa đỏ: cho cây nắng đầy đủ, đất ẩm thoát nước, tạo tán khi còn nhỏ và tránh cắt tỉa nặng ngay trước mùa hoa. Hoa đỏ thắm thành chùm dài 10–40 cm, nổi bật trên cành ít lá.