
Kinh giới
Elsholtzia ciliata

Rau thơm mùi chanh dùng cho thịt, canh và gỏi; mọc nhanh ngoài nắng với đất ẩm và có thể tự lan thành cỏ dại.
Chăm sóc và vị trí
Cần nắng đầy (PFAF: không mọc được trong bóng), đất sét, thịt hay cát đều được, pH từ chua nhẹ đến kiềm nhẹ và ưa đất ẩm; cây thảo cao khoảng 0,6 m, chịu lạnh (USDA 4–8). Wikipedia: cây thẳng cao 30–50 cm, mọc ở bờ sông, rừng, đồi, ưa đất ẩm và cũng gặp trên sườn đá hở.
Kích thước trưởng thành tham khảo
Chiều cao tối đa (cm): 60 cm · Tán tối đa (cm): 30 cm
Điều cần lưu ý
PFAF ghi không có nguy hại nào được biết. Wikipedia lưu ý Connecticut (Hoa Kỳ) cấm và xếp cây vào loại cỏ dại độc hại vì lan nhanh, nên đừng để cây ra hạt rồi tự gieo khắp nơi và đừng thả ra tự nhiên. Chưa có xếp hạng độc tính cho chó, mèo và trẻ nhỏ nên không khẳng định an toàn. Thông tin dân gian bên dưới không thay tư vấn y tế.
Hướng dẫn trồng và chăm sóc
Trồng và chọn chậu
Chọn chỗ nắng đầy, đất ẩm; trồng chậu hoặc luống riêng để cây không tự gieo sang chỗ khác. PFAF: gieo hạt tại chỗ vào cuối xuân. Hái lá non khi cây còn thấp.
Ánh sáng
PFAF: cần nắng đầy, không mọc được trong bóng. Ở nơi nắng rất gắt, che nắng chiều cho lá khỏi cháy (suy luận, nguồn không nêu).
Tưới nước
PFAF: ưa đất ẩm. Giữ đất ẩm đều, tưới khi lớp mặt khô và bảo đảm chậu thoát nước (suy luận).
Bón phân
Các nguồn không đưa lịch bón phân. Trộn phân hữu cơ hoai vào giá thể khi gieo và bón nhẹ theo nhãn sau mỗi lần hái nhiều (kinh nghiệm chung, nguồn không nêu).
Cắt tỉa
Các nguồn không nêu cách tỉa. Hái ngọn thường xuyên giúp cây ra nhánh; cắt bỏ cành hoa trước khi chín hạt để không tự gieo lan (suy luận từ cảnh báo cỏ dại của Wikipedia). PFAF: cây thường được thu hoạch khi đang ra hoa rồi phơi khô để dùng sau.
Nhân giống
PFAF: gieo hạt tại chỗ vào cuối xuân; cây thường là cây một mùa nên gieo bù hằng năm. Wikipedia không mô tả cách nhân giống.
Sâu bệnh và vấn đề thường gặp
Các nguồn tôi đọc không nêu sâu bệnh. Vấn đề chính là cây tự gieo lan thành cỏ dại; nhổ bỏ cây mọc sai chỗ (Wikipedia). Thiếu nắng cây vươn dài, và đất khô làm lá cứng, nhạt mùi (kinh nghiệm chung, nguồn không nêu).
Để hái được nhiều
Wikipedia: lá có vị chanh, dùng cho món thịt, canh, gỏi; PFAF: lá non ăn sống hoặc nấu, thái nhỏ làm gia vị thơm (mức ăn được 2/5). PFAF ghi dùng dân gian cho cảm lạnh, sốt, đau đầu, tiêu chảy (mức dùng thuốc 2/5); Wikipedia ghi dùng trong y học thảo dược như thuốc giảm đầy hơi. Đây là thông tin dân gian, không phải khuyến cáo điều trị.