
Dầu rái
Dipterocarpus alatus

Cây gỗ rất cao có thân tròn thẳng, quả có cánh dài, thường trồng ở công viên và khuôn viên rộng làm bóng mát.
Chăm sóc và vị trí
Cần nắng đầy đủ khi đã lớn (cây con chịu bóng vài năm), đất ẩm thoát nước, tưới vừa phải; cây cao 30–40 m, thân to, không chịu gió mạnh và lửa nên chỉ trồng ở chỗ rộng, có che gió; nhân bằng hạt tươi.
Kích thước trưởng thành tham khảo
Chiều cao tối đa (cm): 3000 cm · Tán tối đa (cm): 1000 cm
Điều cần lưu ý
Cây rất cao, một nguồn ghi không chịu được gió; cành lớn ở độ cao hàng chục mét có thể gãy rơi khi mưa bão, và cổ thụ cần được kiểm tra định kỳ. Bụi gỗ có thể gây nhọt ở người cưa cắt. Các nguồn đã tra không nêu độc tính của lá hay quả, nên không khẳng định an toàn. Trồng, cắt tỉa hay chặt cây trên đất công cần được cơ quan quản lý cho phép.
Nguồn cần đối chiếu
Kew Plants of the World Online · Dipterocarpus alatusNParks Flora & Fauna Web · Dipterocarpus alatusUseful Tropical Plants · Dipterocarpus alatusWikipedia tiếng Việt · Dầu ráiWikipedia · Dipterocarpus alatusTuổi Trẻ · Đốn hàng loạt cây xanh ở TP.HCM vì lo ảnh hưởng bởi bão YagiChính phủ · Nghị định 64/2010/NĐ-CP về quản lý cây xanh đô thịHướng dẫn trồng và chăm sóc
Trồng và chọn chậu
Chỉ trồng nơi thật rộng: cây thường cao 30–40 m, thân rộng tới khoảng 1,5 m nên khoảng cách tới nhà, đường ống ngầm, vỉa hè và đường dây điện phải do khảo sát tại chỗ quyết định (nghị định yêu cầu giữ hành lang an toàn lưới điện). Chọn đất ẩm, thoát nước, tốt nhất giống đất phù sa pH 5–6,5; che gió mạnh và chống đỡ cây con cho tới khi rễ bám chắc. Trồng trên hè hay đất công phải được cơ quan quản lý cây xanh cho phép; nên mua cây ươm vì loài này được xếp Sắp nguy cấp ngoài tự nhiên.
Ánh sáng
Cây con chịu được bóng và có thể sống dưới tán nhiều năm, nhưng cây lớn cần nắng đầy đủ. Khi cây cao khoảng 1,2 m thì nên cho thoáng tán bên trên để cây lớn nhanh hơn.
Tưới nước
Tưới vừa phải và giữ đất ẩm đều khi cây còn nhỏ. Cây chịu được ngập nước nhưng cần đất thoát nước tốt; các nguồn ghi lượng mưa ưa thích khác nhau nên không nên dựa vào một con số, mà quan sát đất đừng khô kiệt hay đọng nước.
Bón phân
Các nguồn đã tra không đưa lịch bón phân cho loài này. Hãy trộn phân hữu cơ hoai vào hố trồng và phủ gốc bằng lớp mùn; đất dưới tán cây dầu rái trưởng thành thường giàu chất hữu cơ và đạm, lân, kali hơn đất xa tán.
Cắt tỉa
Thân thẳng, tròn nên ít cần tạo dáng; chỉ cắt cành chết hoặc sâu bệnh. Vỏ cây mỏng nên rất dễ tổn thương vì lửa, vậy tránh đốt rác hay làm xước vỏ gần gốc. Cắt tỉa cây bóng mát cao từ 10 m trở lên trên đất công cần có giấy phép; người cắt nên đeo khẩu trang vì bụi gỗ có thể gây nhọt.
Nhân giống
Nhân bằng hạt, gieo ngay khi quả chín vì hạt mất sức nảy mầm nhanh và không cần xử lý trước. Hạt nảy mầm sau khoảng 4–7 ngày, cây con có thể đem trồng khi cao khoảng 30 cm, sau chừng 8–12 tháng. Cũng có thể giâm cành từ chồi gốc nhưng tỷ lệ ra rễ chỉ khoảng 44%.
Sâu bệnh và vấn đề thường gặp
Vấn đề chính ở thành phố là kích thước và gió: Wikipedia ghi cây không chịu gió, và sau cơn bão ngày 4/9/2024 một cành dầu dài khoảng 6 m từ độ cao khoảng 25 m ở TP.HCM đã rơi xuống làm chết người đi đường, nên cây lớn cần kiểm tra và giảm tải tán. Quả có hai cánh dài tới 14 cm rụng mùa quả; các nguồn đã tra không mô tả bộ rễ nên khoảng cách an toàn tới vỉa hè và đường ống cần khảo sát tại chỗ. Các nguồn đã tra không nêu phấn hoa gây dị ứng.
Để cây nhiều lá, xanh tốt
Để cây phát triển đẹp: trồng nơi rộng, che gió, nắng đủ khi cây đã cao hơn mét rưỡi, đất ẩm thoát nước giàu mùn, và giữ lửa cùng vết thương tránh xa thân. Lá to có lông, thân tròn thẳng cao vút là nét đặc trưng của cây trưởng thành.