
Lan kiếm
Cymbidium ensifolium

Lá kiếm dài mảnh và hoa thơm nhẹ, là thú chơi lan lâu đời.
Chăm sóc và vị trí
Ưa ánh sáng lọc sáng (lá vàng lục là đủ sáng), giá thể thoáng, ẩm đều, chênh lệch ngày–đêm để ra cành hoa; RHS lưu ý có thể gây dị ứng da nên đeo găng khi chạm.
Kích thước trưởng thành tham khảo
Chiều cao tối đa (cm): 50 cm · Tán tối đa (cm): 40 cm
Điều cần lưu ý
RHS liệt kê Cymbidium ensifolium là chất gây dị ứng da: đeo găng khi chạm và thay chậu, rửa tay sau đó. Chưa có xếp hạng độc tính chính thức cho thú cưng nên không khẳng định an toàn hay độc; để trẻ nhỏ và thú cưng không nhai cây.
Hướng dẫn trồng và chăm sóc
Trồng và chọn chậu
Rễ dài, mập thẳng nên dùng chậu cao, hẹp; giá thể thoát nước nhanh (vỏ linh sam nhỏ, perlite, đá bọt, chút than bùn hoặc rêu). Cây thích hơi chật chậu, đừng dùng chậu quá rộng. Thay chậu chỉ khoảng 2–3 năm một lần vào mùa xuân sau hoa; đặt cây hơi cao, cắt rễ chết.
Ánh sáng
Ánh sáng lọc sáng, che nắng gắt nhất trong ngày (một số nguồn: râm tới 90–95% giữa hè); lá vàng lục là đúng, vàng nhạt là thừa sáng, xanh đậm là thiếu sáng và ít hoa.
Tưới nước
Giữ vùng rễ ẩm đều nhưng thoáng khí; tưới khi lớp mặt giá thể (khoảng 1 cm) khô; không để chậu ngâm nước vì thối rễ; giảm tưới mùa mát. Độ ẩm 50–70% và gió nhẹ.
Bón phân
Phân cân đối pha nửa liều mỗi 2–3 tuần trong mùa sinh trưởng; xả chậu bằng nước sạch giữa các lần bón để tránh muối. Đầu lá nâu thường do ẩm thấp hoặc muối khoáng.
Cắt tỉa
Chỉ cắt lá khô, nâu hoàn toàn và rễ chết khi thay chậu; cắt cuống hoa tàn.
Nhân giống
Chia bụi khi thay chậu: mỗi phần cần ít nhất 3 giả hành già (RHS; nguồn khác 3–5); khử trùng dao giữa các cây, rắc bột nấm hoặc quế lên vết cắt; giả hành già có thể tách ra trồng lại, ra hoa sau 2–4 năm. Sau chia tưới nhẹ, để chỗ sáng râm 1–2 tuần.
Sâu bệnh và vấn đề thường gặp
Nhện đỏ, rệp vảy, rệp sáp: kiểm tra thường xuyên, xà phòng diệt côn trùng hoặc dầu neem; thông thoáng giúp tránh bệnh nấm, vi khuẩn và đốm hoa do nấm xám. Thối rễ khi úng.
Để cây ra nhiều hoa
Để ra hoa: ánh sáng lọc đủ, chênh lệch ngày–đêm (đêm khoảng 15–18 °C vào cuối hè–đầu thu theo nguồn tra cứu), ẩm đều, bón nhẹ đều và để cây hơi chật chậu. Hoa thơm nhẹ nở vào mùa hè, có giống nở nhiều lần.