Tía tô cảnh
Coleus scutellarioides
Lá nhiều màu cam, đỏ, tím, vàng, tô điểm chậu ban công.
Chăm sóc và vị trí
Ưa đất tơi, giàu mùn, ẩm đều; trồng ngoài trời chỗ nắng nhẹ đến bóng bán phần, trong nhà cần ánh sáng sáng; cây nhiệt đới nên thường trồng theo mùa.
Kích thước trưởng thành tham khảo
Chiều cao tối đa (cm): 50 cm · Tán tối đa (cm): 40 cm
Điều cần lưu ý
NC State ghi nhận độc tính mức thấp; ASPCA xếp một loài Coleus (C. amboinicus) độc với chó, mèo và ngựa (tinh dầu: nôn, tiêu chảy). Không để thú cưng và trẻ nhỏ nhai cây.
Hướng dẫn trồng và chăm sóc
Trồng và chọn chậu
Trồng nơi đất tơi, giàu mùn, thoát nước tốt; chỉ trồng ngoài trời khi đêm ấm trên khoảng 10 °C. Chậu cần lỗ thoát nước.
Ánh sáng
Tùy giống: giống lá đỏ sẫm chịu nắng hơn, giống lá sáng màu dễ cháy khi nắng gắt giữa trưa. Cây phát triển tốt ở bóng bán phần; quá tối thì thân vươn dài, màu nhạt.
Tưới nước
Giữ đất ẩm đều và thoát nước tốt; khô kéo dài làm xỉn màu lá. Tưới buổi sáng để lá không ướt qua đêm (hạn chế nấm). Chậu mùa nóng có thể cần tưới 2–3 ngày một lần.
Bón phân
Phân cân đối pha loãng mỗi 2–4 tuần trong mùa sinh trưởng (trong nhà nửa liều mỗi 4 tuần, tháng 3–9). Thừa phân làm lá mềm, dễ bị sâu.
Cắt tỉa
Bấm ngọn khi cây cao khoảng 15 cm để cây rậm; ngắt bỏ cụm hoa để cây dồn sức cho lá; có thể cắt mạnh cây già để làm trẻ.
Nhân giống
Giâm cành rất dễ: cành mềm cắm nước hoặc đất ẩm sạch ra rễ sau vài tuần; không cần thuốc kích rễ. Gieo hạt cho cây không đồng đều màu.
Sâu bệnh và vấn đề thường gặp
Rệp, ruồi trắng, rệp sáp, nhện đỏ — nhất là trong nhà; mốc sương và thối thân khi quá ẩm. Kiểm tra mặt dưới lá, xịt nước mạnh, dùng dầu neem, bỏ lá nhiễm, giữ thông thoáng.
Để cây nhiều lá, xanh tốt
Để lá rậm, màu rực: bấm ngọn sớm và đều, ngắt hoa, chọn mức nắng hợp giống, giữ ẩm đều và bón nhẹ.