
Chanh ta
Citrus × aurantiifolia

Quả nhỏ xanh thơm gắn liền với bữa cơm Việt, trồng chậu lớn được.
Chăm sóc và vị trí
Cần ít nhất 6–8 giờ nắng (8–10 giờ để sai quả), giá thể thoát nước, tưới khi 5 cm lớp mặt khô, rất nhạy lạnh; chậu lớn có lỗ thoát.
Kích thước trưởng thành tham khảo
Chiều cao tối đa (cm): 300 cm · Tán tối đa (cm): 200 cm
Điều cần lưu ý
ASPCA xếp chanh (Citrus aurantifolia) độc với chó, mèo, ngựa do tinh dầu và psoralen (nôn, tiêu chảy, có thể viêm da); quả ăn được cho người nhưng vỏ và lá cây không dành cho thú cưng. Cành có gai có thể gây thương tích.
Hướng dẫn trồng và chăm sóc
Trồng và chọn chậu
Trồng chậu lớn (nên chọn giống lùn) với giá thể tơi, thoát nước tốt; thay chậu lên một cỡ khi rễ vượt chậu, thường 2–3 năm một lần. Đặt nơi nắng nhất.
Ánh sáng
Nắng đầy đủ: tối thiểu 6–8 giờ nắng trực tiếp, 8–10 giờ lý tưởng để ra quả; thiếu sáng làm cây yếu, ít hoa, ít quả.
Tưới nước
Cây chậu khô nhanh hơn cây đất: thử bằng cách ấn ngón tay sâu 5 cm; tưới khi khô, ít hơn vào mùa mát. Đừng để khô hẳn vì lá héo, rụng; cũng đừng úng.
Bón phân
Phân cân đối cho cây có múi (NPK khoảng 2:1:1 hoặc 6-6-6 có magiê, sắt, kẽm) mỗi 6–8 tuần từ xuân đến đầu thu. Thừa đạm cho lá nhiều, quả ít; vàng lá có thể là thiếu magiê/sắt hoặc úng — dùng phân vi lượng cho cây có múi.
Cắt tỉa
Tỉa cuối đông–đầu xuân (hoặc trước khi ra hoa) để bỏ cành chết, chéo nhau và giữ dáng gọn; mỗi 1–2 năm giữ cây không quá lớn. Đeo găng vì gai.
Nhân giống
Gieo hạt tươi (ngâm 12–24 giờ, nảy mầm khoảng 2–8 tuần), giâm cành rễ, chiết hoặc ghép; ghép nên dùng cho giống đã đặt tên để giữ đặc tính.
Sâu bệnh và vấn đề thường gặp
Rệp, rệp vảy, sâu vẽ bùa; tránh tưới phun để giảm sâu vẽ bùa và nấm; theo dõi bệnh loét cam quýt và vàng lá gân xanh (greening). Chanh rất dễ bị thán thư (khô đầu cành, thối hoa). Xử lý sớm bằng dầu neem hoặc xà phòng diệt côn trùng.
Để cây sai quả
Để sai quả: đủ nắng (8–10 giờ), bón cân đối đều đặn có thêm kali khi ra hoa–đậu quả, tránh thừa đạm, tưới đều, tỉa thoáng. Hoa trắng thơm tự thụ phấn; quả chín khoảng 5–6 tháng sau khi hoa.